05/09/2016

Tussen stratenaars in de jaren dertig

1937 opa (peter) van school_600.jpg

“...Mijn moeder en zus stonden in de jaren dertig iedere vrijdag op de markt om de groentes die we verbouwden te verkopen. Ik hielp hen zodra ik groot en sterk genoeg was; zorgde ervoor dat de gekochte waren met de fiets bij de mensen thuis werden bezorgd. We gingen ook met onze waar langs de deuren. Met de handwagen, door de Oosterstraat, de Venestraat, de Zuiderkerkstraat, de Molenweg, overal hadden we adresjes. Wij waren de enigen niet. Er waren heel veel stratenaars in Assendorp. Zo noemden ze mensen die ventten, die op straat verkochten. We hadden altijd een hoop klanten, dat was de verdienste van mijn moeder die me voorhield hoe met de mensen om te gaan, dat handel altijd begint met fatsoenlijk antwoord geven.

Wij hadden het relatief goed in vergelijking met de vele arbeidersgezinnen in Assendorp toen. Ik herinner me onze huisarts, dokter Klinkert, die zei: ‘In Assendorp hangen de speklappen voor de ramen en de botten liggen in bed.’  Het was armoe troef in de crisisjaren kort voor de oorlog. De meeste Assendorpers waren spoormannen. Zo’n duizend mannen liepen dagelijks op en neer naar de werkplaats aan de andere ‘onze’ kant van het station. Ter hoogte van het Kamperlijntje bij de Westerlaan was een smalle ijzeren brug, speciaal gemaakt voor de spoorarbeiders, daar mochten alleen zij overheen, die brug werd het kippenhemeltje genoemd.

Wij keken vanuit ons huis zo op het spoorterrein. Ik herinner me de geur van de stronttreinen die vol met afval en uitwerpselen van de arbeiders van de spoorwerkplaats klaar stonden om afgevoerd te worden. Veel tuinders gebruikten de menselijke stront als mest voor hun land.  Riolering was er nog niet. De gemeente gaf ieder huishouden houten tonnetjes waarin uitwerpselen konden worden verzameld. Met paard en wagen werden die tonnetjes opgehaald en geloosd in grote kuilen die tuinders langs de weg hadden gegraven. Van daaruit werd de mest opgeschept in kruiwagens en over het land uitgereden. Heel arbeidsintensief was dat...” 

Sinds januari 2008 woon ik de in mooiste wijk van Zwolle: Assendorp. Iedere maand interview ik voor mijn wijkkrant De Assendorper iemand die in de wijk is geboren en getogen over zijn of haar eerste herinneringen aan Assendorp. Bovenstaande herinneringen zijn van Peter Sluiter, gepubliceerd in de september-editie van De Assendorper. Ben jij ook geboren en getogen in Assendorp en wil  je je eerste herinneringen aan de wijk laten optekenen? Mail of bel me!