22/03/2016

Experimenteel toneel met een Japanner

 Plezier10.jpeg

Een dag organiseren waarin kennismaken via schrijven en vertellen centraal staat, dat was de uitdaging die MijnVerhaal eerder dit jaar kreeg bij het organiseren van een teamdag voor Stichting De Zonnesteen. Het vertelde en geschrevene leidde tot een fraai magazine, vol persoonlijke verhalen. Een van de mooiste verhalen werd geschreven door Ina Hekkert, zei beschreef een belangrijk keerpunt in haar leven. Dat verhaal wordt, met toestemming, hieronder gepubliceerd.

"Om 8 uur ’s avonds had het voor mij onbekende gezelschap zich rond onze kachel geschaard. Allen waren gekomen n.a.v. een oproepje in een Zwols huis-aan-huisblad. Mijn oog was er ook op gevallen en op de een of andere manier raakte het iets in me. ‘Mensen gezocht om een experimentele theatergroep te starten.’  Maar wat in godsnaam moest ik met een experimentele theatergroep en wat hield het eigenlijk in.

Vreemde mensen

Ik was op de lagere school nooit verder gekomen dan drie zinnen uit het hoofd leren en ze op het juiste moment opzeggen.“O,”zei mijn man, “lijkt mij ook wel leuk. Laten we  er op reageren.” Ogenblikkelijk begon mijn hart twee keer zo snel te kloppen. Huis uit, vreemde mensen ontmoeten, wat had ik ze te zeggen. Ik was onderhand al een jaar niet meer buiten geweest dan alleen voor het allernoodzakelijkste.

Ik kwam zelfs niet meer bij vrienden en als ik snel boodschappen ging doen dan hoopte ik vurig dat ik geen bekenden tegen zou komen. Experimenteel theater. Gerhard was mijn man van oplossingen en zo waren ze dus allemaal naar óns toegekomen. In een kort kennismakingsrondje vertelde iedereen, het waren er tien, wat hij of zij zich daarbij voorstelde. Hoe dichter het bij mij in de buurt kwam hoe warmer ik het kreeg.

Aan de beurt

Ik hoorde iemand zeggen dat hij geluiden zo belangrijk vond en dat je daar leuke dingen mee kon doen zoals het doortrekken van een WC, gewoon een wc-pot op het toneel en ja natuurlijk zat daar dan iemand op. Mijn hersens kondigden een noodsituatie aan. Experimenteel theater? Ik wilde weg maar dat kon niet uit mijn eigen huis. Ik was aan de beurt. Nu. 

“Ik weet echt niet wat ik me er bij voor moet stellen,” stotterde ik, “ alleen, die wc-pot wil ik niet,  vind ik helemaal niks. Als dat experimenteel moet zijn...” Het was er uit en opgeluchte ogen ontmoetten de mijne. Ik kreeg bijval waarna twee mensen opstonden en het huis verlieten. We spraken af dat we al spelend zouden ontdekken wat we wilden. Ik begon me zomaar een beetje thuis te voelen bij deze mensen.

Psychedelische tent

We vonden onderdak voor ons experiment in Hedon, toen nog een min of meer psychedelische tent. De jongerenwerker regelde voor ons begeleiding  vanuit de Melkweg in Amsterdam en zo gebeurde het dat we drie maanden iedere week les kregen van een klein Japannertje dat ons leerde met ons lijf uitdrukking te geven aan onze ziel. Tegen de tijd dat we allemaal op hem begonnen te lijken sloot hij zijn lessen af door ritueel voor ons te koken. Ik was benieuwd en ook enigszins angstig naar zijn opvolger, niet wetende dat deze man mijn leven voorgoed zou veranderen.

Hij zag er vreemd en een beetje mismaakt uit. Het zwarte pak dat hij droeg deed me denken aan de zondagscollectanten in de Jozefkerk, waar ik als kind heen moest. Zijn zwarte haar was glimmend en glad achterover gekamd maar het vreemdste waren zijn buitenproportioneel bolle wangen.

2 pingpongballetjes

Star en strak keek hij het kringetje rond, toverde toen met een vingervlugheid 2 pingpongballetjes uit zijn mond en stelde zich voor: “Carlos Travic, Argentijn, in Amsterdam bezig het festival off fools op te zetten. Ik wil zien wat jullie mij te vertellen hebben, dus speel! Gebruik alles wat je om je heen ziet. Verras me, maar vooral jezelf.”

Ik voelde een wat schaapachtige kramp rond mijn mond trekken en keek schichtig naar de anderen. Iedereen stond naar elkaar te kijken maar Carlos bleek niet van plan langer te wachten. “Play Now!!!”bulderde hij. En plotseling schoot iedereen van schrik in beweging. Ik kreeg een dienblad in mijn handen gedrukt en voor ik kon bedenken wat ik er mee zou moeten had ik het op de grond gelegd en zat ik er op. Ik schoof mezelf vooruit en ineens was het een sleetje in de sneeuw.

Trekkende hond

Ik zwaaide zenuwachtig naar iemand. Ik kreeg een oude hoed in de gaten, zette hem op, legde hem weer neer en ging er achter zitten in een spastische houding. Ik had de grond nog hard nodig maar ik begon er steeds meer plezier in te krijgen. Even later liep ik met een enorm trekkende hond aan de riem.

Aan de kant stond Carlos ons aan te moedigen alsof we voetballers waren. Af en toe reikte hij ons iets aan waar we zonder nadenken iets mee moesten. Als iemand even stilstond om hem wat te vragen wuifde hij het direct weg. “Laat het maar zien, speel het!” Feilloos zag hij waar het probleem of de blokkade zat en gaf dan op een of andere manier een zetje om verder te kunnen.

Iets wezenlijks

Die avond kwam ik thuis en stelde verwonderd vast dat er iets met mij was gebeurd. Er was iets wezenlijks veranderd. Was dit spelen, acteren? Kon je je het ene moment een keiharde tante voelen en even daarop een bang, schuw meisje? Het ging vanzelf en het voelde heel echt. Was ik het die als een viswijf had staan schreeuwen? Het was heerlijk geweest.

In de maanden er na ontdekte ik dat ik mezelf als een instrument kon bespelen. Alle registers kon ik open trekken, gevoelige snaren raken en boven mijn eigen scheefgroei uitstijgen. Ik waagde me ondertussen steeds vaker buitenshuis en mijn leven kreeg een totaal andere wending, met dank aan deze Carlos Travic, die ik na die gelukkige periode nooit weer heb gezien."